G6فهرست انتظار
امنیت دیجیتال شخصی
کیف‌پولتان امن است؛ ایمیل، گوشی و سیم‌کارتتان چطور؟
در پایان دوره
در پایان (۱) نقشه‌ی تهدید شخصی خودتان را دارید و می‌دانید از چه کسی و چه چیزی محافظت می‌کنید؛ (۲) همه‌ی حساب‌های مهم را با مدیر رمز، رمز یکتا و 2FA قوی (برنامه‌ی TOTP، کلید FIDO2 یا passkey) بسته‌اید و کدهای بازیابی را امن نگه داشته‌اید؛ (۳) ایمیل اصلی، گوشی و رایانه‌تان سخت‌سازی شده و برای کریپتو دستگاه یا نمایه‌ی جدا دارید؛ (۴) وابستگی به پیامک و خطر تعویض سیم‌کارت را کم کرده‌اید؛ (۵) فیشینگ هدفمند، پشتیبانی جعلی، QR و تبلیغ جعلی و صدای ساختگی را با یک روال ثابت می‌سنجید؛ (۶) برای لو رفتن حساب یا آلوده شدن دستگاه یک برنامه‌ی واکنش آزموده دارید.
مخاطب دوره
- مناسب: کسی که G4 را گذرانده و دارایی دیجیتال قابل‌توجهی دارد یا برای خانواده یا کسب‌وکار کوچک نگه‌داری می‌کند؛ کسی که حساب صرافی، ایمیل و پیام‌رسانش به دارایی‌اش راه دارد؛ هر کاربری که می‌خواهد امنیت حساب‌ها و دستگاه‌هایش را منظم کند (بیشتر تمرین‌ها به کریپتو وابسته نیستند).
- نامناسب: کسی که به‌دنبال آموزش نفوذ یا هک حساب دیگران است؛ کسی که راه دور زدن فیلترینگ، تحریم یا احراز هویت می‌خواهد (این دوره آن را آموزش نمی‌دهد)؛ متخصص امنیت سازمانی (حوزه‌ی بلاک‌چین سازمانی، E6 در دست طراحی)؛ کسی که هنوز seed و کیف‌پول را نمی‌شناسد (اول G4).
آنچه می‌سازید
| ماژول | محصول |
|---|---|
| ۱ | «نقشه‌ی تهدید شخصی» یک‌صفحه‌ای: دارایی‌ها، مهاجمان محتمل، مسیرهای حمله |
| ۲ | گاوصندوق مدیر رمز با رمزهای یکتا + «فهرست حساب‌ها» با نوع 2FA و محل کدهای بازیابی |
| ۳ | «درخت بازیابی حساب‌ها»: کدام حساب از راه کدام ایمیل/شماره بازیابی می‌شود + ممیزی ایمیل اصلی |
| ۴ | «برگه‌ی سخت‌سازی دستگاه» برای گوشی و رایانه + نمایه‌ی جدای کریپتو |
| ۵ | «برگه‌ی وابستگی به پیامک» و سخت‌سازی سیم‌کارت و پیام‌رسان‌ها |
| ۶ | «روال توقف و سنجش» برای پیام، تماس و QR مشکوک + کلمه‌ی رمز خانوادگی |
| ۷ | «ممیزی ردپای شخصی» و فهرست پاک‌سازی |
| ۸ | «دفترچه‌ی پاسخ به حادثه» برای حساب و دستگاه، آزموده در یک تمرین رومیزی |
| ۹ | پروژه‌ی نهایی: ممیزی امنیت شخصی + طرح ۳۰ روزه + دفاع ویدیویی |
پیش‌نیازها
G4 (یا قبولی در آزمون تعیین سطح §۲.۱). یک گوشی هوشمند (اندروید یا iOS) که سیستم‌عاملش هنوز به‌روزرسانی امنیتی می‌گیرد؛ یک رایانه (ویندوز، macOS یا لینوکس)؛ یک حساب ایمیل که بتوانید تنظیماتش را ببینید؛ کاغذ و خودکار برای برگه‌ها. کلید سخت‌افزاری FIDO2 اختیاری است.
زمان و ریتم
۹ ماژول؛ ساعت درس: ۱۳٫۵ ساعت (+ ۸ ساعت تمرین و پروژه)؛ ۷ هفته، هفته‌ای ۳ تا ۴ ساعت. ترکیب محتوا: ویدیو ۳۰٪، متن ۳۵٪، دیاگرام ۱۰٪، تمرین عملی ۲۵٪ (روی حساب‌ها و دستگاه‌های خود دانشجو، با حساب تمرینی هرجا که تنظیم پرخطر است).
ابزارها و نسخه‌ها
یک مدیر رمز (نمونه، نه توصیه: KeePassXC آفلاین و متن‌باز؛ Bitwarden؛ مدیر رمز داخلی گوشی)؛ یک برنامه‌ی احراز هویت TOTP (نمونه: Aegis برای اندروید، Ente Auth، 2FAS)؛ تنظیمات امنیتی گوشی و رایانه؛ تنظیمات حساب ایمیل (بخش امنیت، دستگاه‌ها، قواعد هدایت)؛ تنظیمات حریم خصوصی تلگرام، واتس‌اپ یا Signal؛ اختیاری: کلید سخت‌افزاری FIDO2 (نمونه: YubiKey، Feitian، SoloKey)؛ بسته‌ی تمرین دوره (برگه‌ها و مجموعه‌های تصویر فیشینگ، §۷.۳). نسخه‌ها و دسترس‌پذیری در §۷.۲.
ارزیابی و سیاست AI
- تمرین: استفاده از AI آزاد است؛ تست خودکار نتیجه را می‌سنجد.
- آزمون: بدون AI.
- پروژه: AI مجاز است، اما در ویدیوی دفاع باید هر خط را توضیح بدهید.
| بخش | وزن |
|---|---|
| آزمون‌های ماژول (۱ تا ۹) | ۱۵٪ |
| تمرین‌های اجباری | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی میانی | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی نهایی | ۳۵٪ |
| آزمون پایانی | ۱۰٪ |
چالش‌های اختیاری نمره ندارند. شرط گواهی: مجموع ≥ ۶۰٪، تحویل پروژه‌ی نهایی و رعایت قاعده‌ی پوشاندن اطلاعات در همه‌ی ارسال‌ها.
گواهی
متن: «گواهی می‌شود [نام] دوره‌ی «امنیت دیجیتال شخصی» (ساعت درس: ۱۳٫۵ ساعت (+ ۸ ساعت تمرین و پروژه)) را گذرانده و توانایی ترسیم نقشه‌ی تهدید شخصی، سخت‌سازی حساب‌ها با مدیر رمز و 2FA مقاوم، ممیزی ایمیل و دستگاه، کاهش خطر SIM swap، تشخیص مهندسی اجتماعی و اجرای پاسخ به حادثه را با پروژه‌ی [پیوند] نشان داده است.» این گواهی دومین گام مسیر «نگه‌داری و انتقال حرفه‌ای» است و گواهی مسیر پس از G5، G6 و G7 صادر می‌شود.
نمونه‌ی درس
درس نمونه‌ی رایگان این دوره به‌زودی منتشر می‌شود. برای خبر شدن، وارد فهرست انتظار شوید.
- ماژول ۱نقشه‌ی تهدید دیجیتال شخصی (۱ ساعت)
- ماژول ۲حساب‌ها: مدیر رمز، رمز یکتا، 2FA (TOTP، کلید FIDO2) و passkey (۲ ساعت)
- ماژول ۳ایمیل و حساب‌های کلیدی؛ بازیابی حساب (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۴گوشی و رایانه: به‌روزرسانی، مجوزها، نصب برنامه از منبع غیررسمی، بدافزار clipboard/drainer، دستگاه یا نمایه‌ی جداگانه برای کریپتو (۲ ساعت)
- ماژول ۵تعویض سیم‌کارت (SIM swap)، پیامک به‌عنوان عامل ضعیف، پیام‌رسان‌ها (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۶فیشینگ پیشرفته و مهندسی اجتماعی: spear phishing، پشتیبانی جعلی، QR، تبلیغ جعلی، صدا/ویدیوی جعلی با AI (۲ ساعت)
- ماژول ۷ردپای انسانی و حریم خصوصی شخصی (۱ ساعت)
- ماژول ۸پاسخ به حادثه برای حساب و دستگاه (۱ ساعت)
- ماژول ۹پروژه‌ی نهایی (۱٫۵ ساعت + کار آزاد)
مدرس هر دوره متخصص همان حوزه است. معرفی مدرس این دوره همراه با باز شدن ثبت‌نام در صفحه‌ی مدرسان می‌آید.
- من که کیف‌پول سخت‌افزاری دارم؛ این دوره به چه کارم می‌آید؟ کیف‌پول سخت‌افزاری کلید را حفظ می‌کند، نه ایمیل صرافی، پیامک بانک، گوشی‌ای که آدرس مقصد را کپی می‌کند یا خودِ شما را در برابر یک تماس قانع‌کننده. این دوره همین لایه‌ها را می‌بندد.
- باید برنامه‌نویس یا متخصص امنیت باشم؟ خیر؛ همه‌ی کارها از راه تنظیمات برنامه‌ها و برگه‌های کاغذی است.
- پول واقعی یا seed واقعی لازم است؟ خیر. هیچ تمرینی seed، کلید یا آدرس دارای موجودی نمی‌خواهد. تنظیمات پرخطر (فعال‌کردن 2FA برای نخستین بار، آزمون بازیابی) را اول روی یک حساب تمرینی انجام می‌دهید.
- کلید سخت‌افزاری FIDO2 لازم است؟ خیر؛ اختیاری است. همه‌ی تمرین‌های نمره‌دار با برنامه‌ی TOTP یا passkey گوشی انجام‌شدنی‌اند.
- خیلی از سرویس‌های ایرانی فقط پیامک دارند؛ چه کنم؟ ماژول ۵ نشان می‌دهد چطور با وجود پیامک، خطر را کم کنید (سیم‌کارت جدا یا کم‌پیدا، PIN سیم‌کارت، کم‌کردن حساب‌هایی که با همان شماره بازیابی می‌شوند).
- یاد می‌گیرم چطور فیلترینگ یا تحریم را دور بزنم؟ خیر. این دوره هیچ روش دور زدن فیلترینگ، تحریم یا احراز هویت را آموزش نمی‌دهد؛ فقط خطرهای امنیتی ابزارهای ناشناس (مثل برنامه‌های تغییر IP از منبع نامعلوم) را به‌عنوان سطح حمله بررسی می‌کند.
- AI مجاز است؟ برای توضیح مفهوم و پیش‌نویس چک‌لیست بله؛ ولی هرگز رمز، کد بازیابی، seed، آدرس دارای موجودی یا مدرک هویتی را به AI ندهید و هر مسیر منو را با راهنمای رسمی بسنجید (§۲.۳).
دوره‌ی بعدی
G7 — خرید، فروش و انتقال امن (سومین دوره‌ی مسیر «نگه‌داری و انتقال حرفه‌ای»)؛ پس از آن G8 — استفاده‌ی امن از دیفای (اختیاری). اگر G5 را نگذرانده‌اید، برای پشتیبان فلزی، passphrase، multisig و برنامه‌ی ارث سراغ G5 بروید.