M1فهرست انتظار
مقدمه‌ی بازار
قیمتی که روی صفحه می‌بینید، قیمتی نیست که می‌پردازید.
در پایان دوره
در پایان (۱) یک دفتر سفارش را می‌خوانید و میانگین قیمت اجرای هر سفارش آنی را دستی و در صفحه‌گسترده حساب می‌کنید؛ (۲) برای هر موقعیت نوع سفارش و اعتبار زمانی آن (GTC، IOC، FOK، post-only) را با دلیل انتخاب می‌کنید و می‌دانید چرا یک حد ضرر محدود ممکن است هرگز اجرا نشود؛ (۳) هزینه‌ی کامل یک معامله‌ی رفت و برگشت (کارمزد، اسپرد، slippage، کارمزد برداشت) و حرکت سربه‌سر آن را حساب می‌کنید؛ (۴) یک صرافی را با چک‌لیست معیارهای معامله‌گر می‌سنجید، نه با تبلیغ؛ (۵) اختلاف قیمت بین بازارها و هزینه‌ها و ریسک‌های «آربیتراژ» را با عدد توضیح می‌دهید؛ (۶) نشانه‌های پامپ و دامپ، معامله‌ی صوری، spoofing و کانال سیگنال را در داده و در تبلیغ پیدا می‌کنید.
مخاطب دوره
- مناسب: بزرگسالی که می‌خواهد پیش از هر خرید و فروش بفهمد قیمت در صرافی چطور ساخته می‌شود و هر معامله واقعاً چقدر هزینه دارد؛ سرمایه‌گذار بلندمدتی که فقط گاهی خرید می‌کند ولی نمی‌خواهد با سفارش آنی در بازار کم‌عمق ضرر پنهان بدهد؛ کسی که مسیر معامله‌گر یا تحلیلگر تکنیکال را شروع می‌کند و پیش از نمودار باید سازوکار اجرا را بداند؛ کسی که در کانال‌های «سیگنال» عضو است و می‌خواهد ادعاها را با معیار بسنجد.
- نامناسب: کسی که دنبال سیگنال، «راهبرد سودده»، معرفی صرافی یا کد معرف است (این دوره هیچ‌کدام را ندارد و ماژول ۷ درباره‌ی خطر همین‌هاست)؛ کسی که می‌خواهد معامله با اهرم و قرارداد آتی یاد بگیرد (خانه: M7 — مشتقات و اهرم: سازوکار و ریسک، پس از M6)؛ کسی که امنیت حساب، 2FA، نگه‌داری دارایی و واریز و برداشت امن را می‌خواهد (G4 و G7 — خرید، فروش و انتقال امن)؛ کسی که خواندن نمودار و تحلیل تکنیکال را می‌خواهد (T1 به بعد).
آنچه می‌سازید
| ماژول | محصول |
|---|---|
| ۱ | «نقشه‌ی بازیگران بازار» برای یک روز ساختگی معامله + برگه‌ی «یک دارایی، چند قیمت» |
| ۲ | «برگه‌ی راه رفتن در دفتر سفارش» برای بازار عمیق و کم‌عمق (میانگین قیمت اجرا، اسپرد، عمق ±۱٪ و ±۲٪) |
| ۳ | پاسخ ۱۲ «کارت تصمیم نوع سفارش» + شش سفارش تمرینی روی بازپخش با قاعده‌های اجرا + فهرست خطاهای PE-1 |
| ۴ | «کتاب‌کار هزینه‌ی واقعی» + فهرست خطاهای کتاب‌کار PE-2؛ پروژه‌ی میانی: «برگه‌ی هزینه‌ی واقعی» |
| ۵ | فرم سفارش ماکت تکمیل‌شده با محدودیت‌های جفت‌ارز + «چک‌لیست ارزیابی صرافی» برای سه صرافی ساختگی |
| ۶ | «برگه‌ی اختلاف قیمت»: قیمت یک دارایی ساختگی در سه بازار، نرخ ضمنی و حساب کامل یک «آربیتراژ» با هزینه و ریسک |
| ۷ | کلید شناسایی معامله‌ی صوری و spoofing در نوار معاملات ساختگی + جدول سنجش ۱۰ تبلیغ کانال سیگنال (PE-3) |
| ۸ | پروژه‌ی نهایی: پرونده‌ی شروع معامله‌ی کاغذی + دفاع ویدیویی |
پیش‌نیازها
پیش‌نیاز رسمی ندارد. پیش‌نیاز عمومی: مفاهیم G1 در حد «کیف‌پول کلید را نگه می‌دارد»، «توکن و کوین چه فرقی دارند» و «استیبل‌کوین چیست» (خانه: G1 ماژول ۵)؛ آزمون تعیین سطح (§۲.۱) همین‌ها را می‌سنجد. در صفحه‌گسترده باید بتوانید ستون بسازید، درصد حساب کنید و فرمول را به پایین کپی کنید؛ برگه‌ی «صفحه‌گسترده در ۲۰ دقیقه» در بسته‌ی تمرین برای کسی است که مطمئن نیست. برنامه‌نویسی لازم نیست؛ هر جا یک اسکریپت کوتاه می‌آید (مثلاً در ماژول ۷)، فقط خوانده و خروجی‌اش با محاسبه‌ی دستی مقایسه می‌شود. پیش از باز کردن هر حساب واقعی صرافی، G4 ماژول ۵ (امنیت حساب، ریسک نگه‌داری در صرافی، تحریم و KYC به‌صورت آگاهی) را بگذرانید؛ M1 هیچ تمرینی روی حساب واقعی ندارد.
زمان و ریتم
۸ ماژول؛ ساعت درس: ۱۲٫۵ ساعت (+ ۶ ساعت تمرین و پروژه)؛ ۶ هفته، هفته‌ای ۳ تا ۴ ساعت. هفته‌ی ۱: ماژول ۱ و ۲؛ هفته‌ی ۲: ماژول ۳؛ هفته‌ی ۳: ماژول ۴ و پروژه‌ی میانی «برگه‌ی هزینه‌ی واقعی»؛ هفته‌ی ۴: ماژول ۵ و ۶؛ هفته‌ی ۵: ماژول ۷؛ هفته‌ی ۶: ماژول ۸ و پروژه‌ی نهایی. سهم قالب محتوا: ویدیو ۳۰٪، متن ۳۰٪، دیاگرام ۲۰٪، تمرین عملی ۲۰٪. ویدیو برای دموهای «راه رفتن در دفتر سفارش»، فرم سفارش ماکت و بازپخش است؛ دیاگرام برای عمق بازار، چرخه‌ی عمر سفارش و جریان دستکاری؛ تمرین عملی روی دفترهای سفارش ساختگی، کارت‌های تصمیم، کتاب‌کار هزینه و نوار معاملات ساختگی انجام می‌شود.
ابزارها و نسخه‌ها
همه‌ی ابزارها «نمونه، نه توصیه»اند و هر کدام جایگزین آفلاین دارد؛ نسخه‌ها، قیمت‌ها و محدودیت‌های نسخه‌ی رایگان در §۷.۲.
- صفحه‌گسترده (LibreOffice Calc یا Excel؛ نسخه‌ی آفلاین کافی است). همه‌ی محاسبه‌های نمره‌دار در صفحه‌گسترده شدنی‌اند. جایگزین: برگه‌ی کاغذی و ماشین‌حساب برای دفترهای سفارش کوچک.
- بسته‌ی تمرین دوره
m1-pack(§۷.۳): دفترهای سفارش ساختگی «صرافی نمونه»، داده‌ی ساعتی ساختگیm1-syn-a-1h.csvو بلوک‌های بازپخش آن، تصویرهای نمودار ساخته‌شده از همان داده (با شماره‌ی شمع روی محور افقی)، کارت‌های تصمیم، ماکت فرم سفارش، نوار معاملات ساختگی، مجموعه‌های خطای کاشته‌شده‌ی PE-1 تا PE-3 و قالب‌ها. همه‌چیز آفلاین کار می‌کند. - نمایشگر PDF و تصویر برای ماکت‌ها و کارت‌ها؛ جایگزین: نسخه‌ی چاپی.
- (اختیاری، بدون نمره) صفحه‌ی عمومی دفتر سفارش یک صرافی واقعی فقط برای تماشا، بدون ورود به حساب و بدون هیچ وجهی؛ مثال‌ها در ویدیوها تاریخ‌دار و با برچسب «نمونه، نه توصیه» می‌آیند. جایگزین: ویدیوی ضبط‌شده‌ی دوره.
- (اختیاری) Python فقط برای کسی که می‌خواهد اسکریپت کوتاه مولد داده یا شمارنده‌ی نوار معاملات را خودش اجرا کند؛ خروجی آماده‌ی هر اسکریپت در بسته هست و اجرا لازم نیست.
ارزیابی و سیاست AI
- تمرین: استفاده از AI آزاد است؛ تست خودکار نتیجه را می‌سنجد.
- آزمون: بدون AI.
- پروژه: AI مجاز است، اما در ویدیوی دفاع باید هر خط را توضیح بدهید.
| بخش | وزن |
|---|---|
| آزمون‌های کوتاه ماژول‌ها (۱ تا ۷) | ۱۵٪ |
| تمرین‌های اجباری (از جمله PE-1 تا PE-3، کارت‌های تصمیم، بازپخش تمرینی، نوار معاملات) | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی میانی (برگه‌ی هزینه‌ی واقعی) | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی نهایی (پرونده‌ی شروع معامله‌ی کاغذی و دفاع ویدیویی) | ۳۵٪ |
| آزمون پایانی | ۱۰٪ |
گواهی
- گواهی پایان دوره: نمره‌ی کل دست‌کم ۷۰٪، پروژه‌ی نهایی دست‌کم ۶۰ از ۱۰۰ و آزمون پایانی دست‌کم ۱۲ از ۲۰.
- گواهی با امتیاز ممتاز: نمره‌ی کل دست‌کم ۹۰٪ و داوری بی‌خطای همه‌ی ده سفارش پروژه‌ی نهایی.
- متن گواهی: «توانایی خواندن دفتر سفارش، انتخاب نوع سفارش با دلیل، محاسبه‌ی هزینه‌ی واقعی معامله، ارزیابی صرافی با معیار و شناختن نشانه‌های دستکاری بازار». گواهی مجوز مشاوره‌ی سرمایه‌گذاری یا معامله‌ی حرفه‌ای نیست و هیچ توانایی سودآوری را تأیید نمی‌کند.
نمونه‌ی درس
درس نمونه‌ی رایگان این دوره به‌زودی منتشر می‌شود. برای خبر شدن، وارد فهرست انتظار شوید.
این محتوا آموزشی است؛ نه توصیه‌ی سرمایه‌گذاری است و نه مشاوره‌ی حقوقی.
- ماژول ۱بازار رمزارز چیست: دارایی، قیمت، بازیگران، اسپات و مشتقات، بازار ۲۴ ساعته (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۲دفتر سفارش و نقدشوندگی: قیمت خرید و فروش (bid/ask)، اسپرد، عمق بازار و اثر سفارش آنی (۲ ساعت)
- ماژول ۳انواع سفارش: آنی، محدود، حد ضرر، OCO، اعتبار زمانی سفارش و post-only (۲ ساعت)
- ماژول ۴کارمزد و هزینه‌ی واقعی معامله: maker و taker، اسپرد، slippage، کارمزد برداشت (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۵کار با صرافی متمرکز از دید معامله‌گر: حسابها، جفتارزها، بازار ریالی و تتری، گزارشگیری، معیار انتخاب صرافی (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۶نقدشوندگی، نوسان و اختلاف قیمت بین بازارها؛ آربیتراژ به زبان ساده (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۷دستکاری بازار و دامها: پامپ و دامپ، معامله‌ی صوری (wash trading)، spoofing و کانال‌های سیگنال (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۸پروژه‌ی نهایی (۱ ساعت + ۲٫۵ ساعت کار آزاد)
مدرس هر دوره متخصص همان حوزه است. معرفی مدرس این دوره همراه با باز شدن ثبت‌نام در صفحه‌ی مدرسان می‌آید.
- این دوره به من می‌گوید چه بخرم یا کدام صرافی بهتر است؟ خیر. هیچ دارایی، صرافی یا کانالی معرفی و رتبه‌بندی نمی‌شود. یاد می‌گیرید با چه معیاری بسنجید و هزینه‌ی هر تصمیم را حساب کنید.
- باید حساب صرافی داشته باشم؟ خیر. همه‌ی تمرین‌ها روی «صرافی نمونه»ی ساختگی، دفترهای سفارش ساختگی و داده‌ی بازپخش ساختگی است. تماشای صفحه‌ی عمومی یک صرافی واقعی اختیاری و بدون نمره است و هرگز وجهی در کار نیست.
- از ایران به صرافی‌های خارجی و ابزارها دسترسی ندارم. مشکلی هست؟ خیر. هر تمرین نمره‌دار جایگزین آفلاین دارد (§۲.۲). دوره هیچ روش دور زدن تحریم، احراز هویت یا محدودیت جغرافیایی آموزش نمی‌دهد و استفاده از هویت یا حساب دیگران را رد می‌کند؛ ریسک‌های تحریم و بسته‌شدن حساب فقط در حد آگاهی و با ارجاع به G4 ماژول ۵ می‌آیند.
- چرا داده‌ها ساختگی‌اند؟ داده‌ی واقعی بهتر نیست؟ داده‌ی ساختگی (دارایی‌های SYN-A و SYN-B) سه مزیت دارد: هیچ نتیجه‌ی تمرین سیگنال یک رمزارز واقعی خوانده نمی‌شود؛ رویدادهای آموزشی (فتیله‌ی ناگهانی، توقف صرافی، بازار کم‌عمق) عمداً و با محل مشخص کاشته شده‌اند؛ و هر عدد کلید با seed ثبت‌شده بازساختنی است. داده‌ی واقعی فقط در دمو و کیس، با تاریخ و منبع، می‌آید.
- سفارش حد ضرر جلوی ضرر را می‌گیرد؟ نه به‌طور تضمینی. حد ضرر آنی (stop-market) پس از فعال شدن به بهترین قیمت موجود اجرا می‌شود که ممکن است خیلی بدتر از قیمت فعال‌سازی باشد؛ حد ضرر محدود (stop-limit) ممکن است در جهش قیمت اصلاً اجرا نشود. ماژول ۳ هر دو را روی داده نشان می‌دهد؛ این‌که حد ضرر کجا گذاشته شود تصمیم ریسک است و خانه‌اش M6 ماژول ۳ است.
- کانال سیگنالی که عضوش هستم واقعاً سود می‌دهد؟ دوره درباره‌ی هیچ کانال مشخصی داوری نمی‌کند؛ ماژول ۷ نشان می‌دهد ادعا را با چه پرسش‌هایی بسنجید و کدام نشانه‌ها (سود تضمین‌شده، پرداخت برای «VIP»، کد معرف صرافی، اعلام زمان «پامپ») به‌تنهایی برای کنار گذاشتن کافی است.
- پس از M1 می‌توانم معامله‌ی واقعی را شروع کنم؟ M1 مجوز یا آمادگی معامله نیست؛ سازوکار بازار را درس می‌دهد. پیش از هر پول واقعی دست‌کم امنیت حساب (G4) و مدیریت ریسک (M6 در مسیر معامله‌گر، M3 در مسیر سرمایه‌گذار) لازم است؛ و هیچ‌کدام سود را تضمین نمی‌کنند.
دوره‌ی بعدی
- مسیر سرمایه‌گذار آگاه: M1 ← M2 — تحلیل بنیادی پروژه‌ها ← M3 — مدیریت سبد و ریسک سرمایه‌گذاری ← (اختیاری) M4 — تحلیل داده‌ی آن‌چین ← (اختیاری) M5 — معامله در صرافی غیرمتمرکز (DEX).
- مسیر معامله‌گر: M1 ← T1 — نمودار و TradingView حرفه‌ای ← T2 — شمع‌ها و پرایس اکشن پایه ← T3 — روند، حمایت و مقاومت و الگوهای کلاسیک ← M6 — مدیریت ریسک و روان‌شناسی معامله ← M5 ← M4 ← (اختیاری) M7 — مشتقات و اهرم: سازوکار و ریسک ← (اختیاری) M8 — معامله‌ی الگوریتمی ← (اختیاری) M9 — هوش مصنوعی در تحلیل و آزمودن راهبرد.
- مسیر تحلیلگر تکنیکال: M1 پیش‌نیاز ورود است؛ سپس T1 تا T5، مکتب‌های انتخابی K1 تا K6 و در پایان K7 — ساختن و آزمودن سیستم معاملاتی.
- اگر امنیت حساب و کیف‌پول را نگذرانده‌اید، پیش از هر حساب واقعی: G4 — کاربر امن کریپتو؛ برای واریز و برداشت و خرید و فروش امن: G7 — خرید، فروش و انتقال امن.