E1فهرست انتظار
بلاک‌چین برای تصمیم‌گیران
پیش از آن‌که بودجه‌ی پروژه‌ی بلاک‌چین را امضا کنید، بدانید چه چیزی می‌خرید.
در پایان دوره
در پایان (۱) می‌توانید در سه دقیقه برای هیئت‌مدیره توضیح دهید بلاک‌چین چه چیزی را تغییر می‌دهد و چه چیزی را نه؛ (۲) هر پیشنهاد را با چارچوب ده سؤال بسنجید و جرئت بگویید «نه، یک پایگاه داده‌ی مشترک کافی است»؛ (۳) نوع شبکه (عمومی، مجوزدار، کنسرسیومی) را با منطق مدیریتی انتخاب کنید؛ (۴) هزینه‌ی کامل پنج‌ساله (TCO) را برآورد کنید، نه فقط هزینه‌ی ساخت؛ (۵) ریسک و حاکمیت کنسرسیوم را پیش از شروع روی کاغذ بیاورید؛ (۶) پیشنهاد فروشنده را با کارت امتیاز و پرسش‌های افشاگر ارزیابی کنید؛ (۷) فهرست پرسش‌های حقوقی را برای مشاور حقوقی آماده کنید؛ (۸) یک «سند تصمیم‌گیری» بنویسید که در جلسه از آن دفاع کنید.
مخاطب دوره
- مناسب: مدیر عامل، مدیر محصول، مدیر پروژه، مدیر فناوری اطلاعات بدون پیشینه‌ی بلاک‌چین، مدیر نوآوری و تحول دیجیتال، مدیر مالی یا ریسک که باید بودجه‌ی یک طرح را تأیید کند، مشاور کسب‌وکار، عضو هیئت‌مدیره، کارشناس خرید و قرارداد که با فروشندگان این حوزه سروکار دارد، و کارآفرینی که می‌خواهد بداند ایده‌اش اصلاً به بلاک‌چین نیاز دارد یا نه.
- نامناسب: کسی که می‌خواهد قرارداد هوشمند بنویسد (B1، B2)؛ معماری که باید تصمیم‌های فنی را مستند کند (S1)؛ مهندس زیرساختی که نود اجرا می‌کند (E4، در دست طراحی)؛ کسی که دنبال سرمایه‌گذاری، خرید رمزارز یا «فرصت سود» است (این دوره هیچ توصیه‌ی سرمایه‌گذاری ندارد)؛ کسی که نگه‌داری امن دارایی شخصی می‌خواهد (G4).
آنچه می‌سازید
| ماژول | محصول |
|---|---|
| ۱ | «نقشه‌ی تغییر»: یک فرایند کسب‌وکار خودتان با سه ستون «چه عوض می‌شود / چه عوض نمی‌شود / چه چیزی هنوز به اعتماد بیرونی نیاز دارد» |
| ۲ | ارزیابی سه سناریو با چارچوب ده سؤال و درخت تصمیم؛ دست‌کم یکی با نتیجه‌ی «نه» |
| ۳ | ماتریس انتخاب نوع شبکه برای سناریوی منتخب |
| ۴ | برآورد TCO پنج‌ساله در قالب صفحه‌گسترده + پروژه‌ی میانی |
| ۵ | ثبت ریسک (risk register) و پیش‌نویس منشور حاکمیت کنسرسیوم در یک صفحه |
| ۶ | کارت امتیاز فروشنده و فهرست پرسش‌های جلسه‌ی ارائه |
| ۷ | فهرست پرسش برای مشاور حقوقی با تاریخ بررسی |
| ۸ | «سند تصمیم‌گیری بلاک‌چین» و دفاع ویدیویی |
پیش‌نیازها
هیچ دانش فنی لازم نیست. کافی است با مفاهیم مدیریتی پایه (ذی‌نفع، بودجه، ریسک، قرارداد، شاخص عملکرد) آشنا باشید و بتوانید با یک صفحه‌گسترده‌ی ساده کار کنید. اگر بلاک‌چین را از دید کاربر هم می‌شناسید (G1)، ماژول ۱ برایتان مرور سریع است.
زمان و ریتم
۸ ماژول؛ ساعت درس: ۱۱ ساعت (+ ۵ ساعت تمرین و پروژه)؛ ۷ هفته، هفته‌ای ۳ ساعت. ترکیب محتوا: ویدیو ۳۵٪، متن ۳۵٪، نمودار ۲۵٪، کار عملی (برگه‌کار، شبیه‌ساز آفلاین، ایفای نقش) ۵٪. ویدیو برای روایت تصمیم، دموی برگه‌ها و کیس‌هاست؛ جزئیات قابل‌مراجعه (چک‌لیست‌ها، قالب‌ها، واژه‌نامه) متنی است. ماژول‌های ۱ و ۲ در هفته‌ی اول و دوم، ۳ و ۴ در هفته‌ی سوم و چهارم (پروژه‌ی میانی پایان هفته‌ی چهارم)، ۵ و ۶ در هفته‌ی پنجم، ۷ در هفته‌ی ششم و پروژه‌ی نهایی در هفته‌ی هفتم.
ابزارها و نسخه‌ها
مرورگر؛ صفحه‌گسترده (Excel، LibreOffice Calc یا Google Sheets؛ همه‌ی قالب‌ها با LibreOffice باز می‌شوند)؛ نرم‌افزار PDF؛ «شبیه‌ساز دفتر مشترک» آفلاین دوره (یک صفحه‌ی HTML که بدون اینترنت در مرورگر باز می‌شود و نشان می‌دهد تغییر یک رکورد چطور زنجیره را می‌شکند)؛ یک explorer عمومی مثل Etherscan فقط برای تماشا در دمو (اختیاری؛ هیچ تمرین نمره‌داری به آن وابسته نیست). نام ابزارها نمونه است، نه توصیه.
ارزیابی و سیاست AI
- تمرین: استفاده از AI آزاد است؛ تست خودکار نتیجه را می‌سنجد.
- آزمون: بدون AI.
- پروژه: AI مجاز است، اما در ویدیوی دفاع باید هر خط را توضیح بدهید.
| بخش | وزن |
|---|---|
| آزمون‌های کوتاه ماژول | ۱۵٪ |
| تمرین‌های اجباری | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی میانی | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی نهایی | ۳۵٪ |
| آزمون پایانی | ۱۰٪ |
شرط گواهی: مجموع ≥ ۶۰٪، تحویل پروژه‌ی نهایی با دفاع ویدیویی، و رعایت قاعده‌ی محرمانگی در همه‌ی تحویل‌ها.
گواهی
متن: «گواهی می‌شود [نام] دوره‌ی «بلاک‌چین برای تصمیم‌گیران» (ساعت درس: ۱۱ ساعت (+ ۵ ساعت تمرین و پروژه)) را گذرانده و توانایی ارزیابی نیاز به بلاک‌چین، انتخاب نوع شبکه، برآورد هزینه‌ی کامل مالکیت، تحلیل ریسک و حاکمیت، ارزیابی فروشنده و تهیه‌ی فهرست پرسش‌های حقوقی را با «سند تصمیم‌گیری بلاک‌چین» [پیوند] نشان داده است.» گواهی نشان‌دهنده‌ی صلاحیت حقوقی، فنی یا سرمایه‌گذاری نیست.
نمونه‌ی درس
درس نمونه‌ی رایگان این دوره به‌زودی منتشر می‌شود. برای خبر شدن، وارد فهرست انتظار شوید.
- ماژول ۱بلاک‌چین بدون فنیشدن: چه چیزی را تغییر می‌دهد و چه چیزی را نه (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۲آیا بلاک‌چین لازم است؟ چارچوب تصمیم و ده سؤال (۲ ساعت)
- ماژول ۳انواع شبکه و پلتفرم‌ها از دید مدیر: عمومی، مجوزدار، کنسرسیومی؛ نمونه‌ی پلتفرم‌ها (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۴هزینه، مدل اقتصادی و TCO (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۵ریسک، امنیت و حاکمیت کنسرسیوم (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۶انتخاب فروشنده و ارزیابی پیشنهاد (۱ ساعت)
- ماژول ۷ملاحظات حقوقی و مقرراتی از دید مدیر (فقط آگاهی؛ فهرست پرسش برای وکیل) (۱ ساعت)
- ماژول ۸پروژه‌ی نهایی: «سند تصمیم‌گیری بلاک‌چین» (۱ ساعت + ۳ ساعت کار آزاد)
مدرس هر دوره متخصص همان حوزه است. معرفی مدرس این دوره همراه با باز شدن ثبت‌نام در صفحه‌ی مدرسان می‌آید.
- باید برنامه‌نویسی بلد باشم؟ خیر. هیچ کدی در دوره نیست؛ اصطلاح‌های فنی در اولین استفاده تعریف می‌شوند و واژه‌نامه (۷.۱) همراه شماست.
- دوره درباره‌ی خرید و فروش رمزارز است؟ خیر. رمزارز فقط تا جایی می‌آید که برای فهم شبکه‌های عمومی و هزینه‌ی کارمزد لازم است. هیچ توصیه‌ی سرمایه‌گذاری، پیش‌بینی قیمت یا معرفی توکن در دوره نیست.
- آیا دوره یک پلتفرم خاص را توصیه می‌کند؟ خیر. معیار انتخاب آموزش داده می‌شود؛ پلتفرم‌ها نمونه‌اند و وضعیتشان در جدول ۷.۲ با تاریخ بررسی ثبت می‌شود.
- در ایران به ابزارها دسترسی دارم؟ همه‌ی تمرین‌های نمره‌دار با برگه‌کار PDF، صفحه‌گسترده و شبیه‌ساز آفلاین انجام می‌شود و به هیچ سرویس خارجی نیاز ندارد.
- آیا این دوره مشاوره‌ی حقوقی می‌دهد؟ خیر. ماژول ۷ فقط آگاهی می‌دهد و خروجی‌اش فهرست پرسش برای مشاور حقوقی است، با تاریخ بررسی.
- می‌توانم سناریوی شرکت خودم را برای پروژه بیاورم؟ بله، به شرط حذف یا تغییر اطلاعات محرمانه (نام شرکا، ارقام واقعی قرارداد، داده‌ی مشتری). سناریوی آماده‌ی دوره هم در دسترس است.
- AI مجاز است؟ برای توضیح مفهوم و پیش‌نویس چک‌لیست بله؛ ولی اسناد محرمانه‌ی سازمان یا پیشنهاد فروشنده را در سرویس عمومی AI نگذارید و هر ادعای واقعی AI را با منبع اصلی بسنجید (۲.۳).
دوره‌ی بعدی
E2 — از ایده تا پایلوت: تعریف دقیق مسئله، مراحل PoC و پایلوت، شاخص موفقیت و قرارداد با پیمانکار. سپس E3 — توکنایز دارایی‌های واقعی برای کسب‌وکار. اگر می‌خواهید وارد جزئیات فنی شوید: S1 — تصمیم‌گیری معماری (به برنامه‌نویسی نیاز دارد). اگر می‌خواهید دارایی دیجیتال شخصی را امن نگه دارید: G4 — کاربر امن کریپتو.