G5فهرست انتظار
نگه‌داری سرد پیشرفته
دارایی‌تان را طوری نگه دارید که نه دزد به آن برسد، نه خودتان آن را گم کنید، نه خانواده‌تان پس از شما پشت در بسته بماند.
در پایان دوره
در پایان (۱) مدل تهدید نگه‌داری خودتان را می‌نویسید (دزدی دیجیتال و فیزیکی، فراموشی، مرگ، اجبار)؛ (۲) یک کیف‌پول سخت‌افزاری را می‌خرید، بازرسی می‌کنید و هر تراکنش را روی صفحه‌ی خود دستگاه تأیید می‌کنید؛ (۳) برای seed پشتیبانی می‌سازید که آتش، آب و یک دزد تنها را تاب بیاورد؛ (۴) آگاهانه درباره‌ی passphrase تصمیم می‌گیرید؛ (۵) یک multisig ۲ از ۳ روی signet می‌سازید، با آن خرج می‌کنید و پس از گم‌شدن یک کلید بازیابی‌اش می‌کنید؛ (۶) برنامه‌ی بازیابی و ارثی می‌نویسید که یک نفر غیرفنی بتواند اجرایش کند.
مخاطب دوره
- مناسب: کسی که G4 را گذرانده و دارایی‌اش به اندازه‌ای رسیده که از دست رفتنش زندگی‌اش را تکان می‌دهد؛ سرپرست خانواده‌ای که برای همسر، فرزند یا پدر و مادر نگه‌داری می‌کند؛ صاحب کسب‌وکار کوچکی که موجودی شرکت را روی زنجیره نگه می‌دارد؛ کسی که «اگر فردا نباشم چه می‌شود؟» را تا امروز جواب نداده است.
- نامناسب: تازه‌واردی که هنوز فرق seed و رمز صرافی را نمی‌داند (اول G4)؛ کسی که دنبال سیگنال، سود یا انتخاب ارز است (این دوره درباره‌ی نگه‌داری است، نه خرید)؛ سازمانی با تیم امنیت و HSM (خانه: E6 — امنیت زیرساخت و مدیریت کلید سازمانی و S1)؛ برنامه‌نویسی که می‌خواهد قرارداد multisig بنویسد (B3).
آنچه می‌سازید
| ماژول | محصول |
|---|---|
| ۱ | «برگه‌ی مدل تهدید نگه‌داری» با پنج تهدید، احتمال و اثر هرکدام |
| ۲ | «گزارش بازرسی دستگاه» (جعبه، firmware، اصالت، seed ساخته‌شده روی خود دستگاه) و یک تراکنش آزمایشی تأییدشده روی صفحه‌ی دستگاه |
| ۳ | «نقشه‌ی پشتیبان seed»: جنس، تعداد نسخه، محل‌ها، آزمون بازیابی؛ و تمرین Shamir ۲ از ۳ روی شبیه‌ساز |
| ۴ | «برگه‌ی تصمیم passphrase» و آزمون بازیابی با passphrase روی کیف‌پول تمرینی |
| ۱ تا ۴ | پروژه‌ی میانی: «پرونده‌ی پشتیبان شخصی» |
| ۵ | کیف‌پول multisig ۲ از ۳ روی signet با یک خرج دوامضایی؛ و یک Safe ۲ از ۳ روی Sepolia |
| ۶ | «نامه‌ی راهنمای بازمانده» و «دفترچه‌ی بازیابی» با پوشاندن اطلاعات حساس |
| ۷ | «سیاست نگه‌داری خانواده/کسب‌وکار» و «ممیزی حریم خصوصی موجودی» |
| ۸ | پروژه‌ی نهایی: طرح نگه‌داری و بازیابی + اجرای multisig آزمایشی و دفاع ویدیویی |
پیش‌نیازها
گذراندن G4 یا قبولی در آزمون تعیین سطح بخش ۲.۱. باید بتوانید: یک کیف‌پول نرم‌افزاری تازه بسازید، seed را روی کاغذ بنویسید و بازیابی را آزمون کنید، یک تراکنش را روی explorer پیدا کنید، و بدانید چرا seed هرگز در سایت، چت یا AI تایپ نمی‌شود. داشتن کیف‌پول سخت‌افزاری اجباری نیست؛ همه‌ی تمرین‌های نمره‌دار جایگزین نرم‌افزاری یا شبیه‌ساز دارند.
زمان و ریتم
۸ ماژول؛ ساعت درس: ۱۵ ساعت (+ ۹ ساعت تمرین و پروژه)؛ ۷ هفته، هفته‌ای ۳ تا ۴ ساعت. ترکیب محتوا: حدود ۳۰٪ ویدیو، ۳۰٪ متن، ۱۵٪ دیاگرام، ۲۵٪ کار عملی (کیف‌پول تمرینی، دستگاه یا شبیه‌ساز، signet و Sepolia، برگه‌های کار). پروژه‌ی میانی پس از ماژول ۴ و پروژه‌ی نهایی در هفته‌ی هفتم.
ابزارها و نسخه‌ها
یک کیف‌پول بیت‌کوین دسکتاپ با پشتیبانی multisig و signet/testnet (نمونه، نه توصیه: Sparrow، Electrum، Nunchuk)؛ یک کیف‌پول EVM مرورگری یا موبایل برای Sepolia؛ رابط Safe{Wallet} روی Sepolia؛ explorerهای آزمایشی (نمونه: mempool.space برای signet و testnet، Sepolia Etherscan)؛ یک کیف‌پول سخت‌افزاری اختیاری (نمونه: Trezor، Ledger، Coldcard، BitBox02، Keystone) یا شبیه‌ساز رسمی سازنده در صورت وجود؛ برگه‌های کار PDF دوره؛ کاغذ، مداد و برای تمرین پشتیبان فلزی یک صفحه‌ی تمرینی ارزان یا ماکت مقوایی. نسخه‌ها و قابلیت‌ها در ۷.۲.
ارزیابی و سیاست AI
- تمرین: استفاده از AI آزاد است؛ تست خودکار نتیجه را می‌سنجد.
- آزمون: بدون AI.
- پروژه: AI مجاز است، اما در ویدیوی دفاع باید هر خط را توضیح بدهید.
| بخش | وزن |
|---|---|
| آزمون‌های ماژول | ۱۵٪ |
| تمرین‌های اجباری | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی میانی | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی نهایی | ۳۵٪ |
| آزمون پایانی | ۱۰٪ |
چالش‌های اختیاری نمره ندارند. شرط گواهی: ≥ ۶۰٪ کل، تحویل پروژه‌ی نهایی با دفاع ویدیویی، و نبود هیچ تخلف از سیاست ایمنی پول واقعی.
گواهی
متن: «گواهی می‌شود [نام] دوره‌ی «نگه‌داری سرد پیشرفته» (ساعت درس: ۱۵ ساعت (+ ۹ ساعت تمرین و پروژه)) را گذرانده و توانایی تدوین مدل تهدید نگه‌داری، بازرسی و استفاده‌ی امن از کیف‌پول سخت‌افزاری، طراحی پشتیبان و برنامه‌ی بازیابی و ارث، و اجرای کیف‌پول multisig ۲ از ۳ با مانور بازیابی روی شبکه‌ی آزمایشی را با پروژه‌ی [پیوند] نشان داده است.» پیوند فقط به نسخه‌ی پوشانده‌ی طرح اشاره می‌کند.
نمونه‌ی درس
درس نمونه‌ی رایگان این دوره به‌زودی منتشر می‌شود. برای خبر شدن، وارد فهرست انتظار شوید.
- ماژول ۱مدل تهدید نگه‌داری: دزدی دیجیتال و فیزیکی، فراموشی، مرگ، اجبار (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۲کیف‌پول سخت‌افزاری در عمق: مدل امنیتی، تأیید روی صفحه‌ی دستگاه، اصالت و firmware، خرید و بازرسی (۲ ساعت)
- ماژول ۳seed در عمق: پشتیبان فلزی، Shamir (SLIP-39) بهعنوان مفهوم، تکثیر جغرافیایی و محل نگه‌داری (۲ ساعت)
- ماژول ۴passphrase: مزیت، خطر، کیف‌پول طعمه، فراموشی (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۵multisig: ۲ از ۳، کلیدها روی دستگاههای متفاوت، تمرین روی testnet/signet؛ مقدمهی Safe برای EVM؛ تأیید جزئیات روی دستگاه (۳ ساعت)
- ماژول ۶برنامه‌ی بازیابی و ارث (۲ ساعت)
- ماژول ۷نگه‌داری برای خانواده و کسب‌وکار کوچک؛ حریم خصوصی موجودی روی زنجیره و امنیت فیزیکی (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۸پروژه‌ی نهایی (۱٫۵ ساعت + کار آزاد)
مدرس هر دوره متخصص همان حوزه است. معرفی مدرس این دوره همراه با باز شدن ثبت‌نام در صفحه‌ی مدرسان می‌آید.
- کیف‌پول سخت‌افزاری لازم است؟ برای گذراندن دوره نه؛ هر تمرین جایگزین نرم‌افزاری یا شبیه‌ساز دارد. اما ماژول ۲ کمک می‌کند اگر خریدید، درست بخرید و درست بازرسی کنید.
- پول واقعی خرج می‌شود؟ خیر. multisig روی signet/testnet و Safe روی Sepolia است؛ سکه‌های آزمایشی ارزش ندارند. هیچ تمرینی seed یا آدرس واقعی شما را نمی‌خواهد.
- multisig برای من زیادی پیچیده نیست؟ شاید باشد؛ ماژول ۵ دقیقاً کمک می‌کند تصمیم بگیرید. multisig بد اجراشده از تک‌امضای خوب خطرناک‌تر است و دوره این را صریح می‌گوید.
- دوره مشاوره‌ی حقوقی ارث و وصیت می‌دهد؟ خیر. ماژول ۶ می‌گوید چه چیزهایی را با یک متخصص حقوقی محلی بررسی کنید و تاریخ بررسی را ثبت کنید؛ قواعد را تفسیر نمی‌کند.
- از ایران دسترسی به ابزارها هست؟ بعضی سایت‌ها و faucetها ممکن است در دسترس نباشند؛ بخش ۲.۲ برای هر تمرین نمره‌دار جایگزین آفلاین یا محلی دارد (از جمله ارسال سکه‌ی signet از سوی پشتیبانی دوره).
- AI مجاز است؟ برای توضیح مفهوم و پیش‌نویس چک‌لیست بله؛ seed، کلید، آدرس دارای موجودی واقعی و مدارک هویتی هرگز به AI داده نمی‌شود و هر مرحله‌ی کار با کیف‌پول را باید با مستندات رسمی تطبیق دهید.
- سکه یا شبکه‌ی خاصی پیشنهاد می‌دهید؟ خیر. دوره روش نگه‌داری را آموزش می‌دهد؛ مثال‌ها بیشتر بیت‌کوین (multisig بومی) و اتریوم (Safe) هستند چون ابزار نگه‌داری آن‌ها جاافتاده است.
دوره‌ی بعدی
G6 — امنیت دیجیتال شخصی (گوشی، ایمیل، 2FA، SIM swap و مهندسی اجتماعی؛ همان سطحی که اگر بشکند، بهترین نگه‌داری سرد هم با فریب خود شما دور زده می‌شود)؛ سپس G7 — خرید، فروش و انتقال امن و در صورت تمایل G8 — استفاده‌ی امن از دیفای.