M2فهرست انتظار
تحلیل بنیادی پروژه‌ها
پیش از این‌که درباره‌ی یک توکن نظر بدهید، بدانید چند درصدش هنوز آزاد نشده، پول پروژه از کجا می‌آید و چه کسی می‌تواند قراردادش را عوض کند.
در پایان دوره
در پایان (۱) برای هر پروژه می‌گویید تحلیل بنیادی چه چیزی را می‌تواند بسنجد و چه چیزی را نمی‌تواند، و روایت را از داده جدا می‌کنید؛ (۲) یک وایت‌پیپر را با برگه‌ی ثابت می‌خوانید و ادعاهای آن را به «آزمودنی»، «آزمودنی نیست» و «وعده» تقسیم می‌کنید؛ (۳) عرضه‌ی در گردش، ارزش بازار، FDV، تورم و سوزاندن را درست حساب می‌کنید و فرق تعریف‌های سایت‌ها را می‌شناسید؛ (۴) برنامه‌ی آزادسازی را در صفحه‌گسترده می‌سازید و رقیق‌شدن ماهانه را به درصد می‌خوانید؛ (۵) تیم، سرمایه‌گذاران، خزانه، runway و حاکمیت را با منبع و تاریخ می‌سنجید؛ (۶) کارمزد، درآمد، مشوق، TVL و کاربر فعال را از هم جدا می‌کنید و نسبت‌های نسبی را فقط برای مقایسه به کار می‌برید؛ (۷) پرچم‌های قرمز را می‌بینید و یک کارت مقایسه‌ی سه پروژه می‌سازید که به‌جای حکم، پرسش باز و نشانه‌ی تغییر برداشت دارد.
مخاطب دوره
- مناسب: سرمایه‌گذار کوچکی که M1 را گذرانده و می‌خواهد پیش از نگه‌داری بلندمدت یک توکن بداند پشت آن چیست؛ کسی که در کانال‌ها «تحلیل بنیادی» می‌خواند و نمی‌داند کدام جمله داده است و کدام تبلیغ؛ کسی که می‌خواهد توکنومیکس و برنامه‌ی آزادسازی را خودش در صفحه‌گسترده حساب کند؛ تحلیلگر تازه‌کاری که باید گزارش پژوهشی بی‌طرف بنویسد.
- نامناسب: کسی که فهرست «پروژه‌های آینده‌دار»، «جم» (gem)، هدف قیمتی یا زمان خرید می‌خواهد (این دوره هیچ‌کدام را نمی‌دهد)؛ کسی که می‌خواهد توکنومیکس پروژه‌ی خودش را طراحی و مدل کند (خانه‌ی موازی برای طراح و مدل‌ساز: R1 ماژول ۳)؛ کسی که می‌خواهد داده‌ی زنجیره را با کوئری و داشبورد بخواند (M4 — تحلیل داده‌ی آن‌چین)؛ کسی که هنوز کیف‌پول، توکن و قرارداد هوشمند را نمی‌شناسد (اول G1) یا دفتر سفارش و کارمزد را نمی‌شناسد (اول M1).
آنچه می‌سازید
| ماژول | محصول |
|---|---|
| ۱ | «نقشه‌ی تحلیل بنیادی» یک پروژه + برچسب‌گذاری ۲۰ جمله‌ی پرونده‌ها به «داده / روایت / ادعای آزمودنی / پیش‌بینی» |
| ۲ | «برگه‌ی خواندن سند» برای سه پرونده (مسئله، راه‌حل، «چرا توکن؟»، ادعاهای آزمودنی و وعده‌ها) |
| ۳ | «برگه‌ی عرضه»: عرضه‌ی در گردش، ارزش بازار، FDV، تورم و سوزاندن برای سه پرونده |
| ۴ | «برگه‌ی آزادسازی» ۲۴ ماهه‌ی پرونده‌ی آلفا با نمودار و رقیق‌شدن ماهانه + اصلاح صفحه‌گسترده‌ی معیوب PE-2 |
| — | پروژه‌ی میانی: «برگه‌ی توکنومیکس» پرونده‌ی دلتا |
| ۵ | «برگه‌ی تیم، خزانه و حاکمیت»: runway، ترکیب خزانه، بهای تمام‌شده‌ی سرمایه‌گذاران، تمرکز رأی |
| ۶ | «برگه‌ی معیارهای درآمد»: کارمزد، درآمد، مشوق، TVL تعدیل‌شده، نسبت‌های نسبی + فهرست خطاهای یادداشت پژوهشی PE-1 |
| ۷ | جدول دسته‌بندی ۱۵ ادعای کوتاه + بازنویسی رشته‌پست PE-3 به پرسش‌های باز + کارت مقایسه‌ی نمونه |
| ۸ | پروژه‌ی نهایی: گزارش تحلیل بنیادی یک پروژه‌ی ساختگی + کارت مقایسه‌ی سه پروژه + دفاع ویدیویی |
پیش‌نیازها
پیش‌نیاز رسمی: M1 — مقدمه‌ی بازار: ارزش بازار به‌عنوان مفهوم، دفتر سفارش، نقدشوندگی، کارمزد و دستکاری بازار. پیش‌نیاز عمومی: مفاهیم G1 (کوین و توکن، استیبل‌کوین، قرارداد هوشمند، کیف‌پول)؛ G8 — استفاده‌ی امن از دیفای برای ماژول ۵ تا ۷ بسیار مفید است، چون ریسک پروتکل پیش از ورود (ممیزی، کلید ادمین، timelock) خانه‌اش G8 ماژول ۶ است و این دوره فقط زاویه‌ی سرمایه‌گذار را روی آن می‌گذارد. در صفحه‌گسترده باید فرمول با ارجاع نسبی و مطلق بنویسید، ستون بسازید و نمودار خطی و ستونی بکشید. برنامه‌نویسی لازم نیست؛ هیچ کدی نوشته یا خوانده نمی‌شود. آزمون تعیین سطح (§۲.۱) همین‌ها را می‌سنجد.
زمان و ریتم
۸ ماژول؛ ساعت درس: ۱۴ ساعت (+ ۷ ساعت تمرین و پروژه)؛ ۷ هفته، هفته‌ای حدود ۳ ساعت. پروژه‌ی میانی («برگه‌ی توکنومیکس» پرونده‌ی دلتا) پایان هفته‌ی ۴، پس از ماژول ۴؛ پروژه‌ی نهایی هفته‌ی ۷. سهم قالب محتوا (ویدیو / متن / دیاگرام / تمرین عملی): ۲۵ / ۴۰ / ۲۰ / ۱۵. این دوره متن‌محور است: بیشتر درس متن مرجع، تعریف دقیق، مثال عددی و برگه است؛ ویدیو برای مفهوم‌های کلیدی و دموهای زنده (خواندن سند، ساختن برگه‌ی آزادسازی، جدا کردن کارمزد از درآمد) است؛ دیاگرام برای جریان ارزش، نمودار عرضه و نقشه‌ی وابستگی؛ تمرین عملی روی پرونده‌های ساختگی و مجموعه‌های خطای کاشته‌شده انجام می‌شود.
ابزارها و نسخه‌ها
همه‌ی نام‌ها «نمونه، نه توصیه»اند و برای هر کدام جایگزین آفلاین هست:
- صفحه‌گسترده (LibreOffice Calc یا Excel؛ نسخه‌ی آفلاین کافی است). همه‌ی محاسبه‌های نمره‌دار در صفحه‌گسترده انجام می‌شوند. جایگزین: فایل‌های
.odsبسته در هر برنامه‌ی صفحه‌گسترده‌ی دیگر، یا نسخه‌ی چاپی برگه‌ها با ماشین‌حساب. - خواننده‌ی PDF برای پرونده‌های ساختگی و برگه‌ها.
- سایت‌های داده‌ی عمومی (اختیاری، فقط خواندن، فقط در دموها و چالش بی‌نمره). نمونه‌ها: جمع‌کننده‌ی قیمت و عرضه (CoinGecko، CoinMarketCap)، داشبورد TVL و کارمزد (DefiLlama، Token Terminal)، تقویم آزادسازی (Tokenomist)، اکسپلورر (Etherscan). جایگزین آفلاین:
m2-dashboard-mockups.pdf(ماکت‌های ساخته‌ی دوره از چیدمان رایج این صفحه‌ها با داده‌ی ساختگی؛ تصویر صفحه‌ی واقعی نیست) و داده‌ی پرونده‌ها. - بسته‌ی تمرین دوره (§۷.۳، پوشه‌ی
m2-pack): چهار پرونده‌ی ساختگی، داده‌های CSV، کتاب‌کارها، مجموعه‌های خطای کاشته‌شده‌ی PE-1 تا PE-3، قالب‌ها. - یک دستیار AI (اختیاری؛ با قاعده‌های §۲.۳).
نسخه‌ها، تعریف‌های هر سایت و وضعیت دسترسی در §۷.۲.
ارزیابی و سیاست AI
- تمرین: استفاده از AI آزاد است؛ تست خودکار نتیجه را می‌سنجد.
- آزمون: بدون AI.
- پروژه: AI مجاز است، اما در ویدیوی دفاع باید هر خط را توضیح بدهید.
| بخش | وزن |
|---|---|
| آزمون‌های کوتاه ماژول‌ها (۱ تا ۷) | ۱۵٪ |
| تمرین‌های اجباری (ماژول ۱ تا ۷، شامل PE-1 تا PE-3) | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی میانی (برگه‌ی توکنومیکس دلتا) | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی نهایی (گزارش، کتاب‌کارها، کارت مقایسه، دفاع ویدیویی) | ۳۵٪ |
| آزمون پایانی | ۱۰٪ |
گواهی
- گواهی پایان دوره: نمره‌ی کل دست‌کم ۷۰٪، پروژه‌ی نهایی دست‌کم ۶۰ از ۱۰۰ و آزمون پایانی دست‌کم ۱۲ از ۲۰.
- گواهی با امتیاز ممتاز: نمره‌ی کل دست‌کم ۹۰٪ و یافتن همه‌ی پرچم‌های قطعی پرونده‌ی نهایی.
- متن گواهی: «توانایی خواندن سند، توکنومیکس، برنامه‌ی آزادسازی، خزانه، حاکمیت و معیارهای درآمد یک پروژه‌ی رمزارزی، جدا کردن داده از روایت و تشخیص پرچم‌های قرمز، با گزارش بازسازی‌پذیر و بی‌توصیه». گواهی مجوز مشاوره‌ی سرمایه‌گذاری، تحلیل‌گری رسمی یا مدیریت دارایی نیست، هیچ توانایی سودآوری را تأیید نمی‌کند و نباید در تبلیغ تحلیل، سیگنال یا خدمات مالی به کار رود.
نمونه‌ی درس
درس نمونه‌ی رایگان این دوره به‌زودی منتشر می‌شود. برای خبر شدن، وارد فهرست انتظار شوید.
این محتوا آموزشی است؛ نه توصیه‌ی سرمایه‌گذاری است و نه مشاوره‌ی حقوقی.
- ماژول ۱تحلیل بنیادی در کریپتو: چه چیزی را می‌سنجد و چه چیزی را نمی‌تواند؛ روایت در برابر داده (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۲خواندن وایت‌پیپر و مستندات: مسئله، راه‌حل، «چرا توکن؟»، ادعاهای آزمودنی (۲ ساعت)
- ماژول ۳توکنومیکس ۱: عرضه‌ی در گردش، کل و حداکثر عرضه، ارزش بازار و FDV، تورم و سوزاندن (۲ ساعت)
- ماژول ۴توکنومیکس ۲: توزیع اولیه، برنامه‌ی آزادسازی (vesting و unlock)، کاربرد توکن و جریان ارزش (۲ ساعت)
- ماژول ۵تیم، سرمایه‌گذاران، خزانه و حاکمیت پروژه (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۶درآمد و معیارهای پروتکل: کارمزد، درآمد، TVL، کاربر فعال و نسبت‌های قیمتگذاری نسبی (۲ ساعت)
- ماژول ۷پرچم‌های قرمز و مقایسه‌ی پروژه‌ها: امنیت، تمرکز، وابستگی، مقررات (فقط آگاهی) (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۸پروژه‌ی نهایی (۱٫۵ ساعت + ۴ ساعت کار آزاد)
مدرس هر دوره متخصص همان حوزه است. معرفی مدرس این دوره همراه با باز شدن ثبت‌نام در صفحه‌ی مدرسان می‌آید.
- این دوره به من می‌گوید کدام توکن را بخرم؟ خیر. هیچ پروژه‌ای پیشنهاد، رتبه‌بندی یا «ارزان/گران» خوانده نمی‌شود و هیچ تحلیلی هدف قیمتی ندارد. یاد می‌گیرید بدانید چه می‌دانید، چه نمی‌دانید و چه چیزی برداشتتان را عوض می‌کند.
- تحلیل بنیادی در کریپتو اصلاً کار می‌کند؟ دوره ادعا نمی‌کند تحلیل بنیادی سود می‌آورد. ادعا این است که خواندن توکنومیکس، خزانه و درآمد جلوی خطاهای پرهزینه را می‌گیرد: خریدن توکنی که ماه بعد حدود ۹٪ به عرضه‌ی در گردشش اضافه می‌شود، یا اعتماد به «درآمدی» که در واقع کارمزد پرداختی به سپرده‌گذاران است.
- باید برنامه‌نویس باشم یا کد قرارداد بخوانم؟ خیر. هر جا ادعایی به کد قرارداد برمی‌گردد (کلید ادمین، تابع ضرب توکن)، روش «پرسیدن و یافتن در سند یا گزارش ممیزی» درس داده می‌شود و خواندن روی زنجیره به M4 ارجاع داده می‌شود.
- چرا پرونده‌ها ساختگی‌اند؟ تا هیچ نتیجه‌ی تمرینی «سیگنال» روی پروژه‌ی واقعی خوانده نشود، تا داده ثابت و پاسخ هر تمرین قابل‌بازسازی باشد، و تا هر پرونده عمداً نقطه‌ی قوت و پرچم قرمز مشخص داشته باشد. خواندن مستندات یک پروژه‌ی واقعی چالش اختیاری و بی‌نمره است.
- به سایت‌های داده دسترسی ندارم؛ می‌توانم دوره را بگذرانم؟ بله. هیچ تمرین نمره‌داری به سایت آنلاین وابسته نیست (§۲.۲، «دسترسی و جایگزین»).
- فرق این دوره با R1 چیست؟ R1 ماژول ۳ توکنومیکس را برای کسی درس می‌دهد که توکن را طراحی و مدل می‌کند؛ M2 همان موضوع را از دید سرمایه‌گذاری که سند و جدول را می‌خواند و ادعا را می‌سنجد. دو خانه‌ی موازی‌اند و به هم ارجاع می‌دهند.
- می‌توانم پروژه‌ای را که دارم در انجمن بگذارم تا مدرس نظر بدهد؟ درباره‌ی روش و تعریف‌ها بله؛ درباره‌ی «خوب است یا نه؟» و «بخرم یا بفروشم؟» هرگز (§۸.۱). موجودی و موقعیت خودتان را هم در هیچ تحویلی نشان ندهید.
دوره‌ی بعدی
در مسیر «سرمایه‌گذار آگاه» دوره‌ی بعد M3 — مدیریت سبد و ریسک سرمایه‌گذاری است: M2 می‌گوید درباره‌ی یک پروژه چه می‌دانید و چه نمی‌دانید؛ M3 می‌گوید با این عدم قطعیت چقدر از سبد را، با چه تنوع و چه قاعده‌ای، در معرض هر دارایی بگذارید (اندازه‌ی سرمایه: M3 ماژول ۴). پس از آن، اختیاری: M4 — تحلیل داده‌ی آن‌چین برای راستی‌آزمایی ادعاهای پرونده روی زنجیره (توزیع دارندگان و انتقال‌های آزادسازی) و M5 — معامله در صرافی غیرمتمرکز (DEX). برای ریسک پروتکل پیش از هر سپرده: G8.