S4فهرست انتظار
توکنایز دارایی‌های واقعی، فنی
توکن دارایی واقعی را مثل یک مهندس بسازید، نه مثل یک ERC-20 با چند `require`.
در پایان دوره
در پایان (۱) معماری یک سامانه‌ی RWA را با نقش‌ها و مرز «روی زنجیره / بیرون از زنجیره» رسم می‌کنید؛ (۲) می‌دانید ERC-20 کجا کم می‌آورد و ERC-1400، ERC-3643 و ERC-4626 هر کدام چه مسئله‌ای را حل می‌کنند؛ (۳) فهرست مجاز، claim و محدودیت انتقال را پیاده و آزمون می‌کنید؛ (۴) انتشار، توزیع سود، بازخرید و رویداد شرکتی را با رویداد و حسابرسی‌پذیری می‌سازید؛ (۵) توقف، انتقال اجباری و بازیابی کیف‌پول را با حاکمیت قابل‌دفاع طراحی می‌کنید؛ (۶) NAV کهنه را تشخیص می‌دهید و رفتار امن تعریف می‌کنید؛ (۷) سامانه را روی Besu مستقر و با invariant و fuzz آزمون می‌کنید.
مخاطب دوره
- مناسب: توسعه‌دهنده‌ی Solidity که B2 و S1 را گذرانده و در پروژه‌ی توکنایز اوراق، صندوق، اعتبار خصوصی یا دارایی فیزیکی کار می‌کند یا می‌خواهد کار کند؛ معمار مسیر ج که پس از S2 می‌خواهد یک کاربرد کامل سازمانی بسازد؛ ممیز تازه‌کاری که می‌خواهد ریسک توکن مجوزدار را بشناسد (و بعد A1).
- نامناسب: مدیر یا تحلیل‌گری که کد نمی‌نویسد (E3)؛ کسی که Solidity را در حد B2 نمی‌داند (اول B2)؛ کسی که دنبال فرصت سرمایه‌گذاری، نظر حقوقی قطعی یا راه دور زدن KYC و تحریم است (این دوره هیچ‌کدام را نمی‌دهد).
آنچه می‌سازید
| ماژول | محصول |
|---|---|
| ۱ | نمودار معماری و مدل داده‌ی یک صندوق فرضی (ARCHITECTURE.md) + ماتریس «روی زنجیره / بیرون از زنجیره» |
| ۲ | جدول مقایسه‌ی استانداردها + اسکلت توکن مجوزدار با قلاب انتقال (_update) و صندوق ERC-4626 آزمایشی |
| ۳ | رجیستری هویت، claim با امضای صادرکننده‌ی مورد اعتماد، ماژول انطباق با سه قاعده و کد دلیل رد |
| ۴ | انتشار و تخصیص، توزیع سود با تاریخ ثبت، صف بازخرید و رویداد شرکتی تقسیم سهم (split) |
| ۵ | توقف، مسدودسازی، انتقال اجباری و بازیابی کیف‌پول پشت نقش‌های جدا، multisig و timelock + ماتریس اختیارات ادمین |
| ۶ | اوراکل NAV با کنترل کهنگی و انحراف + بررسی اثبات ذخایر پیش از ضرب |
| ۷ | استقرار روی شبکه‌ی محلی Besu (QBFT، گس صفر)، اسکریپت استقرار و سرویس رویدادخوان |
| ۸ | مجموعه‌ی invariant و fuzz، گزارش پوشش و «بسته‌ی آمادگی ممیزی» |
| ۹ | پروژه‌ی نهایی: سامانه‌ی کوچک RWA + دفاع ویدیویی |
پیش‌نیازها
S1 (رسمی)؛ سالیدیتی B2: ارث‌بری، AccessControl در OpenZeppelin، رویدادها، custom error، تست و vm.prank و vm.expectRevert در Foundry؛ Docker و Docker Compose در حد اجرای یک فایل compose؛ Git. آشنایی با S2 ماژول ۳ (شبکه‌ی QBFT) کار ماژول ۷ را کوتاه می‌کند ولی لازم نیست: یک «یادآوری» کوتاه در همان ماژول هست.
زمان و ریتم
۹ ماژول؛ ساعت درس: ۲۶ ساعت (+ ۱۶ ساعت تمرین و پروژه)؛ ۱۳ هفته، هفته‌ای ۳ تا ۴ ساعت. سهم قالب محتوا (ویدیو / متن / نمودار / کار عملی): ۲۵ / ۳۵ / ۱۰ / ۳۰. ویدیو فقط برای دموهای زنده، خوانش کد و جمع‌بندی؛ جدول‌ها، فهرست پرسش‌ها و مرجع توابع متنی‌اند.
ابزارها و نسخه‌ها
Solidity 0.8.x؛ Foundry (forge، cast، anvil)؛ OpenZeppelin Contracts v5 (قراردادهای پایه، AccessControl، Pausable، TimelockController، ERC4626)؛ Hyperledger Besu در Docker (شبکه‌ی QBFT چهار اعتبارسنجی محلی)؛ یک multisig آزمایشی (قرارداد ساده‌ی دوره یا Safe در حد اشاره)؛ Node.js برای سرویس کوچک رویدادخوان (اختیاری؛ همان کار با cast هم شدنی است)؛ پیاده‌سازی مرجع ERC-3643 (T-REX) فقط برای خواندن و مقایسه. نسخه‌ها در §۷.۲.
ارزیابی و سیاست AI
- تمرین: استفاده از AI آزاد است؛ تست خودکار نتیجه را می‌سنجد.
- آزمون: بدون AI.
- پروژه: AI مجاز است، اما در ویدیوی دفاع باید هر خط را توضیح بدهید.
| بخش | وزن |
|---|---|
| آزمون‌های کوتاه ماژول ۱ تا ۸ | ۱۵٪ |
| تمرین‌های اجباری | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی میانی | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی نهایی | ۳۵٪ |
| آزمون پایانی | ۱۰٪ |
شرط گواهی: مجموع ≥ ۶۰٪، تحویل پروژه‌ی نهایی با ویدیوی دفاع، و نمره‌ی آزمون پایانی ≥ ۵۰٪.
گواهی
متن: «گواهی می‌شود [نام] دوره‌ی «توکنایز دارایی‌های واقعی، فنی» (ساعت درس: ۲۶ ساعت (+ ۱۶ ساعت تمرین و پروژه)) را گذرانده و توانایی طراحی و پیاده‌سازی توکن مجوزدار با هویت و انطباق روی زنجیره، چرخه‌ی عمر، کنترل‌های اختیاری با حاکمیت قابل‌دفاع، اوراکل NAV، استقرار روی شبکه‌ی مجوزدار و تست invariant را با پروژه‌ی [پیوند] نشان داده است.» گواهی صلاحیت حقوقی، مالی یا ممیزی نیست.
نمونه‌ی درس
درس نمونه‌ی رایگان این دوره به‌زودی منتشر می‌شود. برای خبر شدن، وارد فهرست انتظار شوید.
- ماژول ۱معماری یک سامانه‌ی RWA: دارایی، نهاد حقوقی، ثبت روی زنجیره، سرپرست، ثبتکننده؛ مدل داده (۳ ساعت)
- ماژول ۲توکنهای مجوزدار و استانداردها: محدودیتهای ERC-20، ERC-1400، ERC-3643 و ERC-4626 برای صندوق (۳ ساعت)
- ماژول ۳هویت و انطباق روی زنجیره: فهرست مجاز، claim، محدودیت انتقال (۳٫۵ ساعت)
- ماژول ۴چرخه‌ی عمر توکن: انتشار، تخصیص، توزیع سود، بازخرید، رویدادهای شرکتی (۳٫۵ ساعت)
- ماژول ۵کنترل‌های اختیاری: توقف، انتقال اجباری، بازیابی کیف‌پول گمشده، ریسک متمرکزسازی و حاکمیت (۳ ساعت)
- ماژول ۶اوراکل NAV و اثبات ذخایر (۲٫۵ ساعت)
- ماژول ۷استقرار روی شبکه‌ی مجوزدار و یکپارچهسازی؛ حریم خصوصی داده (۲٫۵ ساعت)
- ماژول ۸تست و امنیت: invariant، fuzz، خوانش ممیزی (۲ ساعت)
- ماژول ۹پروژه‌ی نهایی (۳ ساعت + ۷ ساعت کار آزاد)
مدرس هر دوره متخصص همان حوزه است. معرفی مدرس این دوره همراه با باز شدن ثبت‌نام در صفحه‌ی مدرسان می‌آید.
- فرق این دوره با E3 چیست؟ E3 می‌پرسد «چه حقی، با چه ساختار حقوقی، با چه نقش‌ها و چه ریسکی؟»؛ S4 می‌پرسد «این را در قرارداد و شبکه چطور پیاده، آزمون و ممیزی‌پذیر کنیم؟». دو خانه‌ی موازی‌اند.
- ERC-3643 را کامل پیاده می‌کنیم؟ نه از صفر. نسخه‌ی آموزشی کوچک‌تری با همان مفاهیم (رجیستری هویت، claim، ماژول انطباق، نقش agent، بازیابی) می‌سازیم و آن را با پیاده‌سازی مرجع مقایسه می‌کنیم. برای محصول واقعی پیاده‌سازی ممیزی‌شده را بر نسخه‌ی خودساخته ترجیح دهید.
- پول یا دارایی واقعی لازم است؟ خیر. همه چیز روی anvil و Besu محلی است؛ «دلار»، «اوراق» و «سرمایه‌گذار» در تمرین‌ها فرضی‌اند.
- شبکه‌ی عمومی یا مجوزدار؟ هر دو را بررسی می‌کنیم؛ آزمایشگاه استقرار روی Besu مجوزدار است چون در دسترس، رایگان و قابل‌کنترل است. همان قراردادها با تغییر پیکربندی روی زنجیره‌ی EVM عمومی هم مستقر می‌شوند؛ تصمیم میان این دو خانه‌ی S1 ماژول ۲ است.
- دوره نظر حقوقی می‌دهد؟ خیر. قاعده‌ی انطباق در کد «ورودی» از تیم حقوقی است؛ دوره یاد می‌دهد آن را چطور قابل‌پیکربندی، آزمون‌پذیر و قابل‌ممیزی کنید و چه پرسش‌هایی را باید پیش از کدنویسی جواب گرفت.
- AI مجاز است؟ در تمرین‌ها بله، با قاعده‌ی «هر خط را بفهم و آزمون کن»؛ در آزمون‌ها خیر. جزئیات در §۲.۳.
- دسترسی از ایران؟ تصویرهای Docker، بسته‌ی Foundry و کتابخانه‌ها ممکن است کند یا محدود باشند؛ بسته‌ی آفلاین دوره (تصویرها و وابستگی‌های قفل‌شده) جایگزین است. §۲.۲.
دوره‌ی بعدی
A1 — مبانی امنیت قرارداد هوشمند: ماژول ۸ این دوره فقط «آمادگی ممیزی» و خوانش گزارش است؛ روش ممیزی، دسته‌های آسیب‌پذیری و نوشتن گزارش خانه‌ی A1 است. اگر S2 را نگذرانده‌اید و سامانه‌ی شما در کنسرسیوم اجرا می‌شود: S2. برای همکاری با تیم کسب‌وکار و حقوقی، خواندن E3 (یا معرفی آن به مدیر پروژه) توصیه می‌شود.