S3فهرست انتظار
Hyperledger Fabric
یک شبکه‌ی Fabric واقعی بسازید، chaincode بنویسید و آن را مثل یک تیم عملیات اداره کنید.
در پایان دوره
در پایان (۱) جریان execute-order-validate را قدم‌به‌قدم توضیح می‌دهید و می‌دانید چرا یک تراکنش «در بلوک هست ولی نامعتبر است»؛ (۲) شبکه‌ی چندسازمانی با CA و MSP درست بالا می‌آورید و سازمان تازه را با به‌روزرسانی پیکربندی کانال اضافه می‌کنید؛ (۳) chaincode قطعی (deterministic) با Go می‌نویسید، تست می‌کنید و با چرخه‌ی عمر کامل مستقر و ارتقا می‌دهید؛ (۴) داده را بین world state، CouchDB و private data collection درست تقسیم می‌کنید؛ (۵) سیاست تأیید را بر اساس مدل اعتماد کنسرسیوم طراحی می‌کنید؛ (۶) یک سرویس برنامه با Fabric Gateway می‌سازید که خطای endorse و commit را درست مدیریت می‌کند؛ (۷) برای ارتقا، پشتیبان و orderer از نوع Raft runbook دارید.
مخاطب دوره
- مناسب: برنامه‌نویس بک‌اند یا معماری که S1 را گذرانده و پروژه‌ی کنسرسیومی (زنجیره‌ی تأمین، ثبت اسناد بین چند سازمان، تسویه‌ی بین‌سازمانی) پیش رو دارد؛ توسعه‌دهنده‌ای که باید روی شبکه‌ی Fabric موجود chaincode و سرویس بنویسد؛ مهندسی که Besu را از S2 می‌شناسد و می‌خواهد خانواده‌ی دوم مجوزدار را عمیق یاد بگیرد.
- نامناسب: کسی که توکن ERC یا دیفای روی شبکه‌ی عمومی می‌خواهد (B1 تا B4)؛ مدیری که فقط تصمیم «آیا Fabric؟» را می‌خواهد بگیرد (E1 ماژول ۳ و S1 ماژول ۲ کافی است)؛ کسی که هیچ‌وقت با خط فرمان لینوکس و Docker کار نکرده (اول همین‌ها را یاد بگیرد).
آنچه می‌سازید
| ماژول | محصول |
|---|---|
| ۱ | «نقشه‌ی جریان تراکنش» یک تراکنش واقعی در شبکه‌ی آزمایشی، با read-write set و کد اعتبار آن |
| ۲ | شبکه‌ی دوسازمانی با Fabric CA، هویت‌های ثبت‌شده با نقش و ویژگی، و برگه‌ی کالبدشکافی MSP |
| ۳ | chaincode «ثبت محموله» با Go، مستقر با چرخه‌ی عمر کامل و ارتقای sequence |
| ۴ | کوئری غنی CouchDB با ایندکس، و collection خصوصی «قیمت قرارداد» با transient data |
| ۵ | سیاست تأیید سنجیده، کانال دوم، و افزودن سازمان سوم با به‌روزرسانی پیکربندی کانال |
| ۶ | سرویس REST روی Fabric Gateway با مدیریت خطا و شنونده‌ی رویداد chaincode |
| ۷ | تست واحد و یکپارچه، ارتقای بی‌توقف، پشتیبان و تمرین از دست رفتن یک orderer |
| ۸ | ADR «Fabric یا Besu» برای دو سناریوی واقعی |
| ۹ | پروژه‌ی نهایی: دفتر مشترک ردیابی محموله‌ی دارویی سه‌سازمانی |
پیش‌نیازها
- رسمی: S1 (چارچوب «آیا بلاک‌چین؟»، ماتریس انتخاب پلتفرم، ADR، مدل تهدید). این دوره آن‌ها را تکرار نمی‌کند و فقط «ارجاع» می‌دهد.
- عمومی: لینوکس (فایل، مجوز، فرایند، متغیر محیطی،
bash)، Docker و Compose (ایمیج، کانتینر، شبکه، volume، لاگ)، یک زبان کامپایلی. Go لازم نیست از قبل بلد باشید؛ ضمیمه‌ی پل §۷.۶ آن مقدار Go را که chaincode لازم دارد در کمتر از ۷۰ دقیقه پوشش می‌دهد. - سخت‌افزار: دست‌کم ۸ گیگابایت RAM (۱۶ گیگابایت برای پروژه‌ی نهایی سه‌سازمانی با CouchDB توصیه می‌شود)، حدود ۲۰ گیگابایت فضای آزاد دیسک؛ لینوکس، macOS یا Windows با WSL2.
زمان و ریتم
۹ ماژول؛ ساعت درس: ۲۷ ساعت (+ ۱۸ ساعت تمرین و پروژه)؛ ۱۴ هفته، هفته‌ای ۳ تا ۴ ساعت. ماژول‌های ۲ و ۳ هر کدام دو هفته‌اند؛ پروژه‌ی میانی پس از ماژول ۴ و پروژه‌ی نهایی در دو هفته‌ی آخر. ترکیب محتوا: ویدیو ۲۵٪، متن ۳۵٪، دیاگرام ۱۰٪، کار عملی ۳۰٪؛ ضمیمه‌ی پل Go و ویدیوهای کیس بیرون از این درصدند.
ابزارها و نسخه‌ها
Hyperledger Fabric (نسخه‌ی پین‌شده‌ی دوره در VERSIONS.md؛ خط LTS یا خط ۳.x، §۷.۲)، Fabric CA، fabric-samples (شبکه‌ی آزمایشی test-network)، Docker و Docker Compose، Go (نسخه‌ای که Fabric پین‌شده پشتیبانی می‌کند)، کتابخانه‌ی fabric-contract-api-go، کتابخانه‌ی کلاینت Fabric Gateway برای Go (معادل TypeScript در کادرها)، CouchDB (ایمیج رسمی)، jq، VS Code با افزونه‌ی Go؛ اختیاری: Prometheus و Grafana برای ماژول ۷، Hyperledger Explorer یا ابزار مشابه فقط برای مشاهده (نمونه، نه توصیه).
ارزیابی و سیاست AI
- تمرین: استفاده از AI آزاد است؛ تست خودکار نتیجه را می‌سنجد.
- آزمون: بدون AI.
- پروژه: AI مجاز است، اما در ویدیوی دفاع باید هر خط را توضیح بدهید.
| بخش | وزن |
|---|---|
| آزمون‌های کوتاه ماژول | ۱۵٪ |
| تمرین‌های اجباری | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی میانی | ۲۰٪ |
| پروژه‌ی نهایی (شامل ۲۰٪ دفاع ویدیویی) | ۳۵٪ |
| آزمون پایانی | ۱۰٪ |
شرط گواهی: مجموع ≥ ۶۰٪، تحویل پروژه‌ی میانی و نهایی، و نبود هیچ کلید یا گواهی خصوصی در تحویل‌ها.
گواهی
متن: «گواهی می‌شود [نام] دوره‌ی «Hyperledger Fabric» (ساعت درس: ۲۷ ساعت (+ ۱۸ ساعت تمرین و پروژه)) را گذرانده و توانایی راه‌اندازی شبکه‌ی چندسازمانی Fabric با CA و orderer از نوع Raft، نوشتن و استقرار chaincode قطعی با Go همراه با داده‌ی خصوصی و سیاست تأیید سنجیده، ساخت سرویس روی Fabric Gateway، و نگارش runbook ارتقا و بازیابی را با پروژه‌ی [پیوند] نشان داده است.»
نمونه‌ی درس
درس نمونه‌ی رایگان این دوره به‌زودی منتشر می‌شود. برای خبر شدن، وارد فهرست انتظار شوید.
- ماژول ۱معماری Fabric: peer، orderer، MSP، channel، execute-order-validate در برابر EVM (۳ ساعت)
- ماژول ۲شبکه‌ی آزمایشی: Docker، CA، MSP و گواهیها (۳٫۵ ساعت)
- ماژول ۳chaincode با Go: توسعه، چرخه‌ی عمر و استقرار (۴ ساعت)
- ماژول ۴داده: world state، CouchDB، کوئری، private data collection (۳ ساعت)
- ماژول ۵سیاست تأیید، کانالها و پیکربندی کانال (۳ ساعت)
- ماژول ۶Gateway و یکپارچهسازی با برنامه (۳ ساعت)
- ماژول ۷تست، امنیت و عملیات: ارتقا، پشتیبان، Raft orderer (۳ ساعت)
- ماژول ۸مقایسه‌ی Fabric و Besu و تصمیم (۱٫۵ ساعت)
- ماژول ۹پروژه‌ی نهایی (۳ ساعت + کار آزاد)
مدرس هر دوره متخصص همان حوزه است. معرفی مدرس این دوره همراه با باز شدن ثبت‌نام در صفحه‌ی مدرسان می‌آید.
- باید Go بلد باشم؟ خیر؛ اگر با یک زبان کامپایلی کار کرده‌اید، ضمیمه‌ی پل §۷.۶ کافی است. سطح Go لازم: struct، متد، رابط (interface)، خطا به‌عنوان مقدار،
encoding/json، تست باgo test. - چرا Go و نه TypeScript؟ هر سه زبان رسمی پشتیبانی می‌شوند؛ دوره یک زبان را عمیق می‌برد تا وقت صرف تکرار کد نشود. Go در نمونه‌های رسمی بیشترین پوشش را دارد و باینری مستقل می‌سازد که برای chaincode as a service ساده است. سمت برنامه‌ی کلاینت کادرهای TypeScript معادل‌ها را نشان می‌دهند.
- پول یا رمزارز لازم است؟ خیر. Fabric رمزارز بومی و کارمزد گس ندارد؛ همه‌چیز روی Docker محلی است.
- سرور ابری لازم است؟ خیر. همه‌ی تمرین‌های نمره‌دار روی یک دستگاه محلی اجرا می‌شوند؛ اجرای چندماشینی اختیاری است.
- S2 را نگذرانده‌ام؛ مشکلی هست؟ خیر؛ پیش‌نیاز رسمی S1 است. ماژول ۸ برای کسی که Besu را نمی‌شناسد یک «یادآوری» کوتاه دارد.
- AI مجاز است؟ بله با قاعده: chaincode نوشته‌ی AI باید از آزمون قطعیت (§۲.۳) بگذرد و هیچ کلید خصوصی، گواهی سازمان واقعی یا آدرس سرور واقعی به AI داده نمی‌شود.
- Fabric هنوز نگه‌داری می‌شود؟ وضعیت انتشارها، خط LTS و نهاد نگه‌دارنده در §۷.۲ است و پیش از ضبط و هر ۶ ماه بازبینی می‌شود.
دوره‌ی بعدی
- S2 (معماری Enterprise/Consortium با Besu و QBFT) اگر هنوز نگذرانده‌اید؛ ماژول ۸ همین دوره و S2 ماژول ۸ دو خانه‌ی موازی مقایسه‌ی Fabric و Besuاند.
- S4 (توکنایز دارایی‌های واقعی، فنی) برای کسی که سمت توکن مجوزدار روی EVM را می‌خواهد.
- برای عملیات زیرساخت در مقیاس سازمان: E6 (امنیت زیرساخت و مدیریت کلید سازمانی؛ در دست طراحی).